Ethernet Kablosu Kategorileri: Cat5e, Cat6, Cat6a ve Cat7 Farkı

Ev ağı kuran çoğu kullanıcı için doğru cevap Cat6 kablodur; Cat5e hala 1 Gbps hızlar için yeterlidir, Cat7 ve üstü ise evde neredeyse hiçbir fayda sağlamaz. Kablo kategorileri hız değil, kablonun hangi frekansa kadar temiz sinyal taşıdığını anlatır. Bu yüzden seçim mesafeye, ortamdaki parazite ve gerçek internet hızınıza göre yapılır.

Kablo kategorisi ne anlama gelir?

Kategori numarası, kablonun içindeki bükümlü çiftlerin ne kadar sık büküldüğünü, yalıtımın kalitesini ve desteklenen bant genişliğini gösterir. Bükümler ne kadar düzenliyse komşu teller arasındaki karışma o kadar azalır.

Önemli kural: bir ağ, en zayıf halkası kadar hızlıdır. Cat6 kablo taktınız ama modeminizin portu 100 Mbps ise hızınız 100 Mbps kalır.

Cat5e, Cat6, Cat6a, Cat7 ve Cat8 farkı nedir?

• Cat5e: 100 MHz bant genişliği. 100 metreye kadar 1 Gbps taşır. Ev internetinin büyük kısmı için hala yeterlidir.
• Cat6: 250 MHz. 100 metrede 1 Gbps, yaklaşık 55 metreye kadar ise 10 Gbps taşıyabilir. Fiyat farkı küçük olduğu için yeni kurulumda mantıklı tercihtir.
• Cat6a: 500 MHz. 100 metrenin tamamında 10 Gbps taşır. Kalın ve serttir, dar kablo kanallarında zorlanırsınız.
• Cat7: 600 MHz ve tam zırhlı yapı. Uluslararası standartlarda RJ45 uçla resmi olarak tanımlanmadığı için ev kullanımında sıkça pazarlama malzemesine dönüşür.
• Cat8: 2000 MHz. 30 metreye kadar 25 ve 40 Gbps hedefler. Veri merkezi içindeki kısa raf bağlantıları için tasarlanmıştır, evde karşılığı yoktur.

Ev için hangi kablo yeterli?

Karar vermek için üç soruya bakın:

1. İnternet hızınız nedir? 100 ile 1000 Mbps arasındaysa Cat5e veya Cat6 fazlasıyla yeter.
2. Mesafe kaç metre? 30 metrenin altındaki ev içi çekimlerde kategoriler arasındaki fark pratikte kaybolur.
3. Duvar içine mi gömeceksiniz? Duvara gömülen kabloyu yıllarca değiştiremezsiniz. Bu durumda Cat6 veya Cat6a tercih edin, çünkü asıl maliyet kablo değil işçiliktir.

Masaüstü ile modem arasındaki üç metrelik bağlantı için pahalı zırhlı kablo almak paranızı boşa harcamaktır.

UTP, FTP ve S/FTP nedir?

Bu harfler zırh yapısını anlatır:

• UTP: Zırhsız. Ev ve ofisin standart tercihi. Esnek ve ucuzdur.
• FTP: Tüm çiftlerin etrafında folyo zırh. Elektriksel gürültünün olduğu ortamlar için.
• S/FTP: Her çift ayrı folyoda, üstünde ayrıca örgü zırh. Motor, kaynak makinesi ve sürücü panosu bulunan sanayi ortamları için.

Zırhlı kablonun bir şartı vardır: zırhın topraklanması gerekir. Topraklanmayan zırh anten gibi davranır ve durumu iyileştirmek yerine kötüleştirir.

CCA kablo tuzağına dikkat

Piyasadaki ucuz kabloların bir kısmı CCA yani bakır kaplı alüminyum iletken kullanır. Kutunun üstünde Cat6 yazsa bile içindeki iletken saf bakır değildir.

Sonuçları şunlardır:

• Direnç yüksektir, uzun mesafede sinyal zayıflar.
• PoE ile kamera veya erişim noktası besliyorsanız ısınma ve gerilim düşümü yaşarsınız.
• Alüminyum kırılgandır, uç takarken tel kopar.

Kablonun üzerinde solid bare copper ya da saf bakır ibaresini arayın. Fiyat farkı metrede küçük, sonuçtaki fark büyüktür.

Kablo çekerken yapılan yaygın hatalar

• Kabloyu keskin köşede kırmak. Bükülme yarıçapı kablo çapının en az sekiz katı olmalıdır.
• Elektrik kablosuyla aynı kanaldan paralel çekmek. En az 20 santim mesafe bırakın, zorunluysa dik açıyla kesiştirin.
• Uç takarken bükümü fazla açmak. Çözülen kısım 13 milimetreyi geçmemelidir.
• Kabloyu gergin çekmek. Gerilen çiftler bozulur ve hata oranı artar.
• Dışarıya çekilen hatta iç mekan kablosu kullanmak. Güneş ve nem birkaç yılda kılıfı çürütür.

Saha Notu

Bisküvi fabrikasında paketleme hattının yanından geçen bir ağ hattı yıllarca aralıklı kopma yaptı. Sorun modemde ya da anahtarda değildi; kablo, frekans invertörlerinin bulunduğu panonun hemen yanından, elektrik kablolarıyla aynı kanalda çekilmişti.

Yaptığımız üç değişiklik sorunu bitirdi:

• Hat, güç kablolarından ayrı bir kanala alındı ve kesişmeler dik açıya çevrildi.
• UTP yerine S/FTP Cat6a kablo çekildi ve zırh pano tarafında tek noktadan topraklandı.
• Uzun mesafeli iki hat kablo yerine fiber ile taşındı, uç noktalara medya dönüştürücü konuldu.

Öğrendiğim şu: ofiste kablo kategorisi neredeyse hiç sorun çıkarmıyor, güzergah çıkarıyor. Üretim ortamında ise kategori de zırh da gerçekten fark yaratıyor. Ayrıntılı standart bilgisi için ağ üreticilerinin kablolama dokümanlarına bakmak faydalı olur.

Sık Sorulan Sorular

Cat5e kablo 1 Gbps internet için yeterli mi?

Evet. Cat5e, 100 metreye kadar 1 Gbps taşımak üzere tanımlanmıştır. Türkiye şartlarındaki ev internet hızlarının tamamı bu sınırın altındadır.

Cat6 kablo internet hızımı artırır mı?

Hayır. Kablo, servis sağlayıcınızın verdiği hızın üzerine çıkmaz. Yalnızca mevcut hızın kararlı ve kayıpsız taşınmasını sağlar. Eski ve hasarlı bir kablo kullanıyorsanız değişiklik sonrası kopmalar azalabilir.

Kablonun uzunluk sınırı gerçekten 100 metre mi?

Bakır ethernet için pratik sınır 100 metredir. Daha uzun mesafelerde araya anahtar koymak veya fiber kullanmak gerekir.

Kablosuz bağlantı mı kablo mu daha iyi?

Gecikme ve kararlılık açısından kablo her zaman öndedir. Oyun, canlı yayın ve masaüstü bilgisayarlar için kablo, mobil cihazlar için kablosuz mantıklıdır.

Hazır kablo mu almalıyım, kendim uç mu takmalıyım?

Kısa mesafelerde fabrikasyon hazır kablo daha güvenilirdir. Duvar içi kalıcı hatlarda ise kabloyu prize sonlandırmak, prizden cihaza hazır patch kablo kullanmak en sağlıklı yöntemdir.

Cat7 almak zararlı mı?

Zararlı değil ama çoğu evde gereksiz masraftır. Kalın olduğu için dar kanallardan geçmez, zırhı topraklanmazsa avantaj da sağlamaz.

Özet

Ethernet kablosu seçerken kategori numarasının büyük olmasına değil, mesafeye, ortama ve gerçek ihtiyaca bakın. Yeni bir kurulumda Cat6 çoğu ev ve küçük ofis için doğru dengedir; mevcut Cat5e hatlarını 1 Gbps altındaki hızlar için değiştirmenize gerek yoktur. Zırhlı kabloyu yalnızca gürültülü sanayi ortamlarında ve topraklama yapabiliyorsanız kullanın, ucuz CCA kablodan uzak durun.